ಇವರಿಗೆ,
ಶ್ರೀಯುತ ಹೆಚ್.ಎಸ್. ಶಂಕರ್ ರವರಿಗೆ
ಸೀನಿಯರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್, ಇ-ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ,
ಸಿ.ಆ.ಸು.ಇಲಾಖೆ (ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆ)
ಕೊಠಡಿ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೪೫ಎ, ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡ,
ಡಾ|| ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ರಸ್ತೆ, ಬೆಂಗಳೂರು-೫೬೦೦೦೧.

ಮಾನ್ಯರೆ,

ವಿಷಯ :ಕನ್ನಡದ ದ್ವಿಭಾಷಾ ಅಕ್ಷರ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬೇಕಾದ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಕುರಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖ : ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ, ಆಡಳಿತ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧೀನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರ ಪತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಸಂವಾಪ್ರ ೧೧ ಕೆಓಎಲ್ ೨೦೦೮, ದಿ. ೧೯-೦೫-೨೦೦೮

ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

೧. ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸರಕಾರೀ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಈ ದ್ವಿಭಾಷಾ ಅಕ್ಷರರೂಪಗಳ (ಫಾಂಟ್) ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಏಕೆ, ಇದರಿಂದ ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಪರಿಹಾರ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿವರಗಳು ಇಲ್ಲ. ದ್ವಿಭಾಷ ಸಂಕೇತಗಳ ನಿಗದೀಕರಣ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಿಸಿದರೆ ತುಂಬ ಒಳ್ಳೆಯದಿತ್ತು. ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಿಸಿದರೆ ಆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಣತರಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.

೨. ಗಣಕಗಳಲ್ಲಿ ಫಾಂಟ್ ಆಧಾರಿತ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಅಳವಡಿಕೆ ತುಂಬ ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ “ನುಡಿ” ತಂತ್ರಾಂಶವೂ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ಮಾಹಿತಿಯೆಂದು ಗಣಕವು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಅಥವಾ ಅಕಾರಾದಿಯಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗ ಪ್ರಪಂಚವೇ ಯುನಿಕೋಡ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಮಖ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಲಾಗಿಂಗ್ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಯುನಿಕೋಡನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯುನಿಕೋಡ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಕಾರಾದಿಯಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲೂ ಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗೂಗ್ಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಯುನಿಕೋಡ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬೆರಳಚ್ಚು ಮಾಡಿ ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆಯಬಹುದು. ಯುನಿಕೋಡ್ ವಿಧಾನವು ಫಾಂಟ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಂದರೆ ಯುನಿಕೋಡ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಓಪನ್‌ಟೈಪ್ ಫಾಂಟ್ ಬಳಸಿ ಓದಬಹುದು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಡಾಟಾಬೇಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ಮಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಯುನಿಕೋಡ್ ಒಂದೇ ದಾರಿ. ಯುನಿಕೋಡ್ ಬಳಸುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಪಾಂಟ್ ಸ್ಟಾಂಡಾರ್ಡ್‌ನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಸ್ತುಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗಿರುವಾಗ ಸರಕಾರವು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಈಗ ಮಾನಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಹೊರಟಿದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡಲಿ ಪೆಟ್ಟೇ ಸರಿ.

೩. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಫಾಂಟ್ ಆಧಾರಿತ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಒಂದು ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬೆರಳಚ್ಚು ಮಾಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಸರಕಾರವು ಇನ್ನೊಂದು ಅಕ್ಷರರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಹೊರಟಿರುವುದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

೪. ಸರಕಾರದ ಹಲವು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೆ ಫಾಂಟ್ ಆಧಾರಿತ “ನುಡಿ” ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿ ತುಂಬ ಮಾಹಿತಿ, ಕಡತ, ಪತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ದತ್ತಸಂಚಯ (ಡಾಟಾಬೇಸ್) ಮಾಡಿ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು, ಅಕರಾದಿಯಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವುದು, ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಮೊದಲು ಯುನಿಕೋಡ್‌ಗೆ ಬದಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯ. ಇದಕ್ಕೆ ತುಂಬ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಹ

ಗಣಕಗಳಲ್ಲಿ ಫಾಂಟ್ ಆಧಾರಿತ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಅಳವಡಿಕೆ ತುಂಬ ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನ. ಈ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಯ
ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ಮಾಹಿತಿಯೆಂದು ಗಣಕವು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ
ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಅಥವಾ ಅಕಾರಾದಿಯಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗ
ಪ್ರಪಂಚವೇ ಯುನಿಕೋಡ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಮಖ್ಯವಾಗಿ
ಬ್ಲಾಗಿಂಗ್ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಯುನಿಕೋಡನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯುನಿಕೋಡ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು
ಅಕಾರಾದಿಯಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡಕಲೂ ಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನೀವೆಲ್ಲರೂ
ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗೂಗ್ಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಯುನಿಕೋಡ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬೆರಳಚ್ಚು ಮಾಡಿ
ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆಯಬಹುದು. ಯುನಿಕೋಡ್ ವಿಧಾನವು ಫಾಂಟ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು
ಹೊಂದಿದೆ. ಎಂದರೆ ಯುನಿಕೋಡ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಓಪನ್‌ಟೈಪ್ ಫಾಂಟ್
ಬಳಸಿ ಓದಬಹುದು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಡಾಟಾಬೇಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ಮಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಯುನಿಕೋಡ್ ಒಂದೇ ದಾರಿ.
ಯುನಿಕೋಡ್ ಬಳಸುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಪಾಂಟ್ ಸ್ಟಾಂಡಾರ್ಡ್‌ನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ವಸ್ತುಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗಿರುವಾಗ ಸರಕಾರವು ಯಾರದೋ ಪರಿಣತರಲ್ಲದವರ ಮಾತನ್ನು ನಂಬಿ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಈಗ ಮಾನಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಹೊರಟಿದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ದೊಡ್ಡ
ಕೊಡಲಿ ಪೆಟ್ಟೇ ಸರಿ. ಸರಾಕರದ ಈ ಬಾಲಿಶ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಈ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು
ಅತೀ ಅಗತ್ಯ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರು ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು
ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದರಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಪತ್ರವನ್ನು ರವಾನಿಸಬೇಕಾಗಿ
ವಿನಂತಿ.

-ಪವನಜ

ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಬ್ಲಾಗೋತ್ತಮರು ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್ ೧೬ರಂದು ಸಂಜೆ ೪ ಘಂಟೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಸವನಗುಡಿಯ ಬಿ.ಪಿ. ವಾಡಿಯ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಲ್ಚರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನೀವೂ ಬನ್ನಿ. ಆಸಕ್ತರನ್ನೂ ಕರೆತನ್ನಿ.

ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಏನಾದರೂ ಸಂದೇಹಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದರೆ ಕಪ್ಲಾನರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಂರ್ಕಿಸಲು ಇದೊಂದು ಸದವಕಾಶ. ಕಪ್ಲಾನರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ವಿಂಗಡಣೆ (sorting issues) ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಫಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಹೊದಿಕೆ (Laguage Interface Pack -LIP) ಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ತೊಂದರೆ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಇವರು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ಆದರೂ ನೀವು ಬಂದು ಅವರೊಡನೆ ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು. ನೀವು ನೀಡಿದ feedbackಗಳನ್ನು ಇವರು ನೇರವಾಗಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗೆ ಒಯ್ಯುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರವು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇಗನೆ ಆಗಬಹುದು. ಆದುದರಿಂದ ನೀವೆಲ್ಲ ಬನ್ನಿ. ವಿವರಗಳಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಡಾಟ್‌ನೆಟ್ ಯೂಸರ್‍ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ (http://bdotnet.in).

When Microsoft acquired the company making Acryllic graphic suite, I was happy that at last Indic Unicode will be available in graphic and DTP packages. Microsoft renamed the Acryullic graphic suite and called them as Expression. But my happiness was short-lived. When I downloaded and installed Expression, I found that it still does not render Indic Unicode opentype fonts. I have attached the screenshot below-

Actually, intitially Expression was using Windows Presentation Foundation (WPF) that comes with Dotnet Framework version 3.0 which was not rendering Indic opentype fonts. I was discussing the issue of non-rendering of Indic opentype fonts in Expression with Deepak Gulati. He mentioned to me that the Dotnet Framework version 3.5 is actually rendering Indic opentype fonts ande hence Expression which uses that also should be rendering Indic opentype fonts. He sent me the following screenshots from Visual Studio 2008.

Hence the conclusion is that as of now WPF that comes with Dotnet Framework 3.5 is actually