ಸುಮಾರು ೧೯೮೮ರ ಸಮಯ ಇರಬೇಕು. ಬಿಎಆರ್‌ಸಿಯ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಲ್ಯಾಬ್‌ಗೆ ಒಮದು ಲೇಸರ‍್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಫೋಟೋಮೀಟರ‍್ ಬಂತು. ಅದನ್ನು ಬಳಸಿ ಯಾವುದಾದರೂ ವಸ್ತು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ರವ ಅಥವಾ ಅನಿಲ) ವಿನ ಮೇಲೆ ಲೇಸರ‍್ ಕಿರಣವನ್ನು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಯಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ರೋಹಿತವನ್ನು (spectrum) ಪಡೆಯಬಹುದಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಿಂದ ತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಉಪಕರಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಒಂದು ಪಿಡಿಪಿ-11 ಗಣಕ.  ಎಲ್ಲ ಉಪಕರಣಗಳಂತೆ ಅದೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಕೈಕೊಡಲರಾಂಭಿಸಿತು. ಆ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಂದ ಕೊಂಡುಕೊಂಡು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಓಸಿಲೋಸ್ಕೋಪ್ ಮತ್ತು ಪಿಡಿಪಿ-11 ಗಣಕಗಳು ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಬಂದವಾಗಿದ್ದವು. ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಯುಂಟಾದಾಗ ಅಮೆರಿಕದ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದೆವು. ಆಗ ಅಲ್ಲಿಂದ ಖಾರವಾದ ಉತ್ತರ ಬಂತು. ಈ ಉಪಕರಣಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆಗೆ, ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿವೆ, ಅವು ನಿಮಗೆ ಹೇಗೆ ದೊರೆತವು? ಅವುಗಳಿಗೆ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಸಹಾಯ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ.

ಈಗ ನಮಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಯಿತು. ಬಿಎಆರ್‌ಸಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪಿಡಿಪಿ-11 ಗಣಕಗಳಿದ್ದವು. ಆದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಣತರೂ ಇದ್ದರು. ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಜೀವ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಂದಾಗ ನಾವು ಒಂದು  ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆವು. ಏನೆಂದರೆ ಪಿಡಿಪಿ-11 ಗಣಕವನ್ನು ತೆಗೆದು ಅದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಪಿಸಿ ಜೋಡಿಸುವುದು ಎಂದು. ಪಿಡಿಪಿ-11 ರ ಜೊತೆ ಬಂದ ಕ್ರಮವಿಧಿ (program) ಅದೃಷ್ಟಕ್ಕೆ Fortran ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಪಿಸಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೇಬಲ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕಾರ್ಡ್‌‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಸಮಸ್ಯೆ ಇತ್ತು. ಆಗ ಯಾರೋ ಹೇಳಿದರು –ನಮ್ಮ ವಿಭಾಗದ ಇನ್ನೊಂದು ಲ್ಯಾಬಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಿಡಿಪಿ-11 ಗಣಕ ಯಾರೂ ಉಪಯೋಗಿಸದೆ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದೆ ಎಂದು. ನಾನು ಅದನ್ನು ಇಟ್ಟ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಆ ಲ್ಯಾಬಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಯವರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಅದರ ಬಳಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ಸ್ವಿಚ್‌ಗಳನ್ನು ಒಂದಾದ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಆನ್ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದಷ್ಟೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಆನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಈ ಸ್ವಿಚ್‌ಗಳು ಏನು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಗಣಕವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ನೋಡಿದಾಗ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಕಾದಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ವಿಚ್ ಒಳಗಿನಿಂದ ಎಲ್ಲಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಇತ್ತು. ಅದನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಳಸಿದವರಿಗೂ ಆ ಸ್ವಿಚ್ ನಿಜವಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ನಾವು ಪಿಡಿಪಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಪಿಸಿ ಕೂರಿಸಿದೆವು. ಕ್ರಮಿವಿಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಟೈಪಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದೆ. ಕೊನೆಗೂ ಉಪಕರಣ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಾಗ ಏನೋ ಸಾಧಿಸಿದ ತೃಪ್ತಿ. ಒಂದು ಪ್ಲಾಟರ‍್ ಕೂಡ ಕೊಂಡುಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿದೆ. ಉಪಕರಣದಿಂದ ಪಡೆದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸೂತ್ರಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನೂ ಬರೆದೆ. ಗ್ರಾಫ್ ಪ್ಲಾಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಡಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಎಲ್ಲ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಇಲ್ಲೊಂದು ವಿಷಯ ಹೇಳಬೇಕು. ಬಿಎಆರ್‌ಸಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹುದ್ದೆ ಇದ್ದುದು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ. ಅಂದರೆ ನಾನು ರಸಾಯನಸಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಗಣಕದ ಕೆಲಸಗಳೆಲ್ಲ ಏನಿದ್ದರೂ ಒಂದು ಹಾಬ್ಬಿ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಬಿಎಆರ್‌ಸಿಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯೋಜನವಾದರೂ ನನಗೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಫಲ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಶಹಬ್ಬಾಸ್ ಎಂದು ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಷ್ಟೇ ಲಾಭ.

ನೋಡಿ – ನನ್ನ ಗಣಕಾವಲೋಕನ –೩, ೨, ೧

ಬಹುಶಃ ೧೯೮೬ ಇರಬೇಕು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಖಾಸಾಗಣಕಗಳು (ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ = ಪಿಸಿ) ಕಾಲಿಟ್ಟವು. ಭಾಭಾ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೂ ಅವು ಕಾಲಿಟ್ಟವು. ಆದರೆ ಎರಡೇ ಎರಡು ಪಿಸಿಗಳು ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕುಳಿತಿದ್ದವು. ಬಹುಶಃ ಅವು ವಿಪ್ರೊ ಕಂಪೆನಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ ವಿಬಾಗದ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವೇ ಏನೋ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರ ಹೊರತಾಗಿ ಇಡಿ ಬಿಎಆರ್‌ಸಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆಲ್ಲೂ ಪಿಸಿಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗಾಗಲೆ ನಾನು ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ ತಜ್ಞ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ನಮ್ಮ ವಿಭಾಗಕ್ಕೂ ಒಂದು ಪಿಸಿ ತಂದರೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದರು. ನನಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಒಂದು ದಿನ ನಾನು ಮತ್ತು ಅವರು ನಾರಿಮನ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಪ್ರೊ ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪಿಸಿ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿ ಬಂದೆವು. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಒಂದು ವಿಪ್ರೊ ಪಿಸಿ ಬಂದು ನನ್ನ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿತ್ತು. ಇಡಿಯ ಬಿಎಆರ್‌ಸಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ ವಿಭಾಗದ ಹೊರತಾಗಿ ಇದ್ದ ಪಿಸಿ ನನ್ನದಾಗಿತ್ತು.

ಪಿಸಿ ಏನೋ ಬಂತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡುವುದು. ಆಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದದ್ದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಡಾಸ್ (MS DOS) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್). ಈಗಿನಂತೆ ವಿಂಡೋಸ್, ವರ್ಡ್, ಎಕ್ಸೆಲ್, ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಪಿಸಿಯ ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಶನ್ ಕೇಳಿದರೆ ನಿಮಗೆ ನಗು ಬರಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ೧೦ಮೆಗಾಬೈಟ್‌ನ ಒಂದು ಹಾರ್ಡ್‌‌ಡಿಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ೫ ೧/೪ ಇಂಚು ಗಾತ್ರದ ಒಂದು ಫ್ಲಾಪಿ ಡ್ರೈವ್ ಇದ್ದವು. ಅದರ ಸಿಪಿಯು ವೇಗ ಕೇವಲ 8MHz ಆಗಿತ್ತು. ಮೆಮೊರಿ ಕೇವಲ ೧ ಮೆಗಾಬೈಟ್. ಅದರಲ್ಲೂ ಡಾಸ್ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದು ೬೪೦ ಕಿಲೋಬೈಟ್ ಮಾತ್ರ.

ನಾನು ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ತಂದು ಕೆಲವು ಉಪಯುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ್ದೆ. ಆಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವರ್ಡ್‌‌ಪ್ರೋಸೆಸಿಂಗ್ ತಂತ್ರಾಂಶ ವರ್ಡ್‌‌ಸ್ಟಾರ‍್. ಅದರಲ್ಲಿ ಈಗಿನಂತೆ ಸಮೀಕರಣ, ಕೋಷ್ಟಕ ಎಲ್ಲ ತಯಾರಿಸಲು ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದ್ದುದರಲ್ಲೇ ಹೇಗೋ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮುದ್ರಕವೂ ಡಾಟ್ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಮುದ್ರಕಗಳು. ಇಂತಹ ಮುದ್ರಕಗಳು ಈಗಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಡಾಟ್‌ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಮುದ್ರಕಗಳಲ್ಲೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮುದ್ರಕಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದವು. ನಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ನಾನೇ Fortran ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ GWBASIC ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದೆ.

ನನ್ನ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪಿಸಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ತಂದರು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ನನ್ನ ಸಲಹೆ ಕೇಳುವುದು, ಕೊಂಡು ತಂದ ನಂತರ ನನ್ನಿಂದ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾಂಶ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಹಜವಾಗಿತ್ತು. ಎರಡು ವರ್ಷ ಕಳೆದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದವರೆದ ಪಿಸಿ ಬಂತು. ಆಗ ಲೇಸರ‍್ ಮುದ್ರಕವೂ ಬಂತು. ಈ ಲೇಸರ‍್ ಮುದ್ರಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ದೇವಲೋಕದಿಂದ ಬಂದ ವರದಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಮೀಕರಣ, ಗ್ರಾಫ್ ಎಲ್ಲ ಮುದ್ರಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು.

ಆಗ ನಾವು ವರ್ಡ್‌‌ಪ್ರೋಸೆಸಿಂಗ್ (ಪದ ಸಂಸ್ಕರಣೆ) ಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದು ChiWriter ಎಂಬ ತಂತ್ರಾಂಶ. ಇದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆಂದೆ ತಯಾರಿಸಿದ ತಂತ್ರಾಂಶ. ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ರಚಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮೀಕರಣ, ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ಅಣುಗಳ ರಚನೆ ಎಲ್ಲ ಮೂಡಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಗ್ರೀಕ್ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು (ಆಲ್ಫಾ, ಬೀಟಾ, ಒಮೆಗಾ, ಇತ್ಯಾದಿ) ಮೂಡಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಫಾಂಟ್ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಫಾಂಟ್ ತಯಾರಿಸಲು ಒಂದು ಫಾಟ್ ಡಿಸೈನರ‍್ ಸವಲತ್ತು ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಈ ಪಾಂಟ್ ಡಿಸೈನರ‍್ ಬಳಸಿ ನಾನು ಕನ್ನಡವನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಅಗತ್ಯವದ ೬ ಫಾಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದೆ. ಇದು ಈಗಿನ ಫಾಂಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತ ತುಂಬ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಕನ್ನಡದ ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಷರವೂ ಒಂದು ಫಾಂಟ್ ಗ್ಲಿಫ್ (ಫಾಂಟ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಅಕ್ಷರ ಭಾಗ) ಆಗಬೇಕಿತ್ತು. ಮೂಲ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಒಂದು, “ಇ” ಕಾರ ಕ್ಕೆ ಒಂದು, ಒತ್ತುಗಳಿಗೆ ಒಂದು, ಹೀಗೆ ಹಲವು ಫಾಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದೆ. ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬೆರಳಚ್ಚು ಮಾಡಲು ತುಂಬ ಸರ್ಕಸ್ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಒಂದು ಪ್ಯಾರಾ ತಯಾಡಿಸಲು ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯೇ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ ನಾನು ಕನ್ನಡದ ಯಾವ ಲೇಖನವನ್ನೂ ತಯಾರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೆಂಡತಿ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ಭಾನುವಾರ ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋಗಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕುಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ಎರಡು ಪ್ಯಾರಾದ ಒಂದು ಪತ್ರ ತಯಾರಿಸಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದೆ ಅಷ್ಟೆ.

ನೋಡಿ – ನನ್ನ ಗಣಕಾವಲೋಕನ -೨, ೧

ನಮ್ಮ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನ ಔಟ್‌ಪುಟ್‌ನ ಮೊದಲ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಅದು ಇಡೀ ಪುಟ ಬರುವಂತೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ನಕ್ಷತ್ರ (*) ಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರದಂತೆ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಗಣಕ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ASCII Art ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ. ನಾವು ಈ ಪುಟವನ್ನು ಹಾಸ್ಟೆಲಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕೊಠಡಿಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಅಂಟಿಸಿ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುತ್ತಿದ್ದೆವು!

ನಾವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಮಾಡಲು ಕಾರ್ಡ್‌‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೆವು ಅಂದಿದ್ದೆನಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪಾದರೆ ಇಡಿ ಕಾರ್ಡನ್ನೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿ ತಯಾರಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಹೀಗೆ ಕೆಟ್ಟುಹೋದ ಕಾರ್ಡ್‌‌ಗಳು ತುಂಬ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಕಾರ್ಡ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಚಿಕ್ಕವಾಗಿದ್ದಾಗ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಅದೇನಿರಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಊಹೆಗೆ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ!

ಬಿಎಆರ್‌ಸಿಯಲ್ಲಿ ಆಗ ಯಾರಿಗೇ ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ ಬಳಸಬೇಕಿದ್ದರೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ ವಿಭಾಗಕ್ಕೇ ಹೋಗಿ ಬಳಸಬೇಕಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮೊನಿಟರ‍್ ಉಳ್ಳ ಗಣಕಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಆಯಿತು. ಅದರೂ ಅವು ಈಗಿನ ಗಣಕಗಳಂತೆ ಖಾಸಾ ಗಣಕಗಳಲ್ಲ (personal computer). ಈ ಗಣಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಿದ್ದರೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌‌ಮೆಂಟ್‌ಗೇ ಹೋಗಬೇಕಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಲಾಗಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅಂದರೆ ಒಂದು ಮೋನಿಟರ‍್ ಪರದೆ ಮತ್ತು ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ ಅಷ್ಟೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯ ಗಣಕಕ್ಕೆ ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಗಣಕ ಬಂದ ನಂತರ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ಮಿಂಗ್ ಸ್ವಲ್ಪ ವೇಗವಾಗಿ ಆಗತೊಡಗಿತು. ಮೊದಲಿನಂತೆ ಕಾರ್ಡ್‌ ತೂತು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಇರಲಿಲ್ಲ. ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲೇ ಮತ್ತು ಆಗಿಂದ್ದಾಗಲೇ ಬಯ್ಯುತ್ತಿತ್ತು, ಹಿಂದಿನ ಗಣಕದಂತೆ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಲ್ಲ!  ಇಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನ ಔಟ್‌ಪುಟ್‌ ಅನ್ನು ನಾವು ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು.

ಬಿಎಆರ್‌ಸಿಯ ಗಣಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ಲಾಟ್ಟರ‍್ ಇತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕ ಹಾಳೆಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಮೂಲಕ ನಾವು ಪ್ಲಾಟಿಂಗ್ ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು. ನಾವು ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು x-y ರೇಖಾಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಬಿಂಬಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನೇ ಪ್ಲಾಟಿಂಗ್ ಎನ್ನುವುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಎಲ್ಲ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಗ್ರಾಫ್ ಕಾಗದದಲ್ಲೇ ಪ್ಲಾಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಕ್ಕೇ ಮೊದಲನೆಯವನಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಗಣಕ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿದ್ದ ಪ್ಲಾಟರ‍್ ಬಳಸಿದೆ. ನಂತರ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನನ್ನ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಬಳಸಿ ತಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ಲಾಟಿಂಗ್ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು.

ಈ ಪ್ಲಾಟರ್‌ಗೆ x-y ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಏನೇ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಊಡಿಸಿದರೆ ಅದು ಅದರ ಪ್ಲಾಟಿಂಗ್ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು ಅಂದೆನಲ್ಲ. ನಾನು ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗ್ರಾಫ್ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಬರೆದೆ. ಅನಂತರ ಅದರಲ್ಲಿಯ ಪ್ರತಿ ಚುಕ್ಕಿಗೂ x-y value ಕೋಷ್ಟಕ ತಯಾರಿಸಿದೆ. ಈ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ನನ್ನ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗೆ ಊಡಿಸಿದಾಗ ಪ್ಲಾಟರ‍್ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿತು. ಆಗಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅದು ನನಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಹೆಮ್ಮೆ ಆಗಿತ್ತು. ಈಗಿನವರಿಗೆ ಇದು ತುಂಬ silly ಅನ್ನಿಸಬಹುದು.

ನೋಡಿ – ನನ್ನ ಗಣಕಾವಲೋಕನ – ೧

ನಾನು ಗಣಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಇಂದಿಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಮುವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಾದವು. ಈಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಗಣಕಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕಲಿಯುವಾಗ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಓದುವ, ಪರದೆ ಇಲ್ಲದ ಮೊದಲನೆಯ ಅಥವಾ ಎರಡನೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಗಣಕಗಳು ಅಂದರೆ ಕಾರ್ಡ್‌‌ಪಂಚಿಂಗ್ ಮಾಡಬೇಕಾದವುಗಳು ಇಂತಹವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ಬಳಸಿದ್ದೇನೆ. ಗಣಕಗಳ ಜೊತೆ ನನ್ನ ದೀರ‍್ಘ ಒಡನಾಟವನ್ನು ಹಲವು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬ್ಲಾಗ್ ತಾಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಗಣಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಓದಿದ್ದು ಎಂದರೆ ಪಾವೆಂ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಕಸ್ತೂರಿಯಲ್ಲಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ಓದುಗರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಒಂದು ಅಂಕಣವಿರುತಿತ್ತು. ಆ ಅಂಕಣದ ಹೆಸರು ಈಗ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇರಲಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ತಾವು ಮುಂಬಯಿಯ ಟಾಟಾ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಗಣಕವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಆದ ಅನುಭವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಯ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರಂತೆ. ನೀವು ಒಂದು ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ಗಣಕ ಅದು ಯಾವ ವಾರ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು. ಇವರು ನೋಡೋಣ ಎಂದು ಅದೇ ವರ್ಷದ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩೦ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದರಂತೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಗಣಕವು ನೀವು ತಪ್ಪಾದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೀರಿ, ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಎಂದಿತಂತೆ. ಇವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅದೇ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅದು ನೀವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಾದ ಅದೇ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೀರಿ ಎಂದಿತಂತೆ. ಇವರು ಮೂರನೆ ಬಾರಿಗೆ ಅದೇ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಲು ಹೊರಟಾಗ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಮೆತ್ತಗೆ ಜಾಗ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದರಂತೆ. ಮೂರನೆ ಬಾರಿಗೆ ಗಣಕವು “ನಿಮಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಲ ಹೇಳುವುದು? ಮೂರ್ಖರಿಗೆ ನಾನು ಉತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದಿತಂತೆ. ಇದು ಎಷ್ಟು ನಿಜವೋ ಸುಳ್ಳೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗಣಕ ಬಳಕೆ ಬಂದದ್ದು ಟಾಟಾ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂಬುದಂತೂ ನಿಜ. ನಾನು ಆ ಗಣಕವನ್ನು ನೋಡಿಲ್ಲ.

ನಾನು ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯ ಭಾಭಾ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬಿಎಆರ್‌ಸಿಯಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಇತ್ಯಾದಿ ಪದವೀಧರದನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಒಂದು ವರ್ಷದ ತರಬೇತಿ  ಶಾಲೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಹಾಸ್ಟೆಲಿನಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಂತದೇ ಜೀವನ. ನಾನು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ. ಬಿಎಆರ್‌ಸಿಯ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಯರಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ನಮಗೆ ಗಣಕ ವಿಷಯ ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು. ನಮಗೆ ಗಣಕ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನನಗೆ ಈ ಗಣಕವನ್ನು ಕಲಿಯಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಅನಿಸಿತು. ಹೇಗೂ ವಿಷಯ (ಥಿಯರಿ) ಗೊತ್ತಿತ್ತಲ್ಲ. ನನ್ನ ಹಾಸ್ಟೆಲಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಕ್ಕದ ಕೋಣೆಯ ವಾಸಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಆತನ ಸಹಾಯ ತೆಗದುಕೊಂಡು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟೆ.

ಈಗಿನ ಕಾಲದ ಮಂದಿಗೆ ಗಣಕ ಕಲಿಯಬೇಕಿದ್ದರೆ ಗಣಕದ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ನೇರವಾಗಿ ಕೀಲಿಮಣೆ ಕುಟ್ಟಿ ಕಲಿತೇ ಗೊತ್ತಿರುವಾಗ ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಆಗ ನಾನು ಬಿಎಆರ್‌ಸಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದು ಒಂದು ರಷ್ಯದವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗಣಕ. ಅದಕ್ಕೆ ಮೋನಿಟರ‍್ ಪರದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಾವು ಏನು ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ನೀಡಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಡ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ತೂತು ಕೊರೆದು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕಾರ್ಡ್‌ ರೀಡರ್‌ಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ಅದು ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಓದಿ ಔಟ್‌ಪುಟ್ ಅನ್ನು ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ನಾವು ಆಗ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದು FORTRAN ಭಾಷೆ. ಆಗ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಶಿಸ್ತು ಬೇಕಿತ್ತು. ಯಾಕೆಂದರೆ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ತಕ್ಷಣ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ Flowchart ತಯಾರಿಸಿ, ನಂತರ ಇಡಿಯ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಅನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಡ್‌ಪಂಚಿಂಗ್ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲಿಗೂ ಒಂದು ಕಾರ್ಡಿನಂತೆ ತೂತು ಮಾಡಿ ಇಡಿಯ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗೆ ನೂರಾರು ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಕೊನೆಗೆ ಅಷ್ಟೂ ಕಾರ್ಡ್‌‌ಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ರಬ್ಬರ‍್ ಬ್ಯಾಡ್ ಸುತ್ತಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ ಇದ್ದ ಕೊಠಡಿಯ ಹೊರಗೆ ಈ ಕಾರ್ಡ್‌‌ಗಳನ್ನು ಇಡಲೆಂದೆ ನಿಯಮಿತವಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಅಂದರೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸಾಯಂಕಾಲ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ ಒಪರೇಟರ‍್ ಬಂದು ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಡ್‌‌ಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲರ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ಗಳನ್ನು ಆತ ಕಂಪ್ಯೂಟರಿಗೆ ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಊಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ನಮಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳು ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆಯಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅದು ಉತ್ತರವನ್ನು ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಆಪರೇಟರ‍್ ಈ ಎಲ್ಲ ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ತಂದು ರಾಶಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ. ನಾವು ಆ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರಿಂಟ್ಔಟನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆವು.  ಆ ಗಣಕವೋ ರಷ್ಯ ದೇಶದಿಂದ ಆಮದಾದುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪಾದರೆ ಅದು ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಯ್ಯುತ್ತಿತ್ತು! ನಾವು ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ದಪ್ಪ ದಪ್ಪ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ (manual) ಹುಡುಕಾಡಿ ಈ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ನಾವು ಎಲ್ಲಿ ಯಾವ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರು ಮಾಡಬಲ್ಲ ಒಂದು ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ತಯಾರಿಸಲು ಆಗ ವಾರಗಳ ಕಾಲ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಿಂಗಳುಗಳೇ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದುದರಿಂದಲೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಶಿಸ್ತು ಮೂಡಿಬಂದಿತ್ತು. ಈಗಿನವರಂತೆ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದು, backspace ಹೊಡೆಯುವ ಲಕ್ಸುರಿ ಆಗ ಇರಲಿಲ್ಲ.

During this half day event you can connect with fellow Wikipedians, share your thoughts and views on this community project. There will also be sessions where you can interact with other contributors. Come leverage the power of the community!!

We have only 75 slots for the event so kindly contact Vikas Kothari at 9845129930 or vikas.kothari@gmail.com or at http://wiki10mysore.eventbrite.com/ for registration and confirm your slots.

For more info keep a watch on http://ten.wikipedia.org/wiki/Mysore

Since they were not seen, I started my keynote and went on and on till they came. I made the keynote session very lively by giving lot of anecdotes, the journey of Windows from version 1 to 7, giving lot of examples of all those software that we used in between. I made it very interactive, every time asking questions to the audience. Hey, I could have converted that session into a quiz session and given away all those goodies. But I did not do so.

Renukaprasad started with Sketchflow. After tea-break, he took the session on Silverlight. As usual, people appreciated all those examples and demos shown by him. Then the great SQL champ Vindo Kumar took over the stage. People were simply engrossed in his demo of tips and tricks with SQL Server. When it comes to SQL Server, there are very few speakers in India who can match Vinod Kumar. I heard people talking during lunch time that their colleagues who did not come for the event did really missed a very good session. They even called their colleagues to join the afternoon session and the audience number increased post-lunch.

First session after lunch is normally very difficult for the speaker. He has to make sure that no one sleeps.  That task was very weel handled by the Vic. He took a session on Expression Blend. No need to say anything about Vic. All those who are regular to Microsoft events know how good speaker is Vic.

Since Vinod wanted to go back to Bangalore, myself and he swapped our sessions. He did a good session on tips and tricks with Office. He also gave sneek previoew of Office 2010.

Then it was my turn to talk about Windows7. It was more like a dual speaker session with Vic adding many points missed out by me. Sometimes he was adding the points which were there in my agenda 2-3 slides down. I believe people enjoyed this session as well. That’s what they told me at the end.

Last session was again by Vic. he gave a demo of the new programmability features of Windows7. One can write programs in .NET making use of these features. He had brought some sensor board with him. he connected that to his laptop and showed how the sensor features work like sensing the direction, light, touch, etc.

At the end I picked up names from the box and gave away the goodies. They were licensed copies of Microsoft Flight simulator 2004 and some T-shirts.

Over all a very good program as per the feedback that I received. many people were expressing their interest to attend many more such events.

Thanks to all those who made it a memorable day by participating. I am extremely thankful to the speakers Renukaprasad, Vinod Kumar and Vic, who came all the way from Bangalore spending a whole day to share their expertise with the IT folks of Mysore. It will be my fault if i don’t mention and thank two persons who worked silently to make the event happen. They are Ravichandra and Suresh. They did travel to many IT companies in Mysore and distributed the posters and brochures. Most people who came to the programs are due to these brochures.

Photos at http://mysoregeeks.com/photo-gallery/?album=CommunityTechdayFeb202010